Szczyty Beskid Wyspowy

Mogielica – królowa Beskidu Wyspowego

Przegląd
Lokalizacja

Wysokość:
1171 m n.p.m.
Współrzędne:
49.655250, 20.276728
Pasmo:
Beskid Wyspowy
Region turystyczny:
Beskid Wyspowy
Gmina:
Słopnice/Dobra
Powiat:
limanowski
Rodzaj obiektu:
szczyt górski
Korona Gór Polski:
Tak
Szlaki:
węzeł szlaków
Poziom trudności:
średni

Dla wielu turystów Mogielica, najwyższy szczyt Beskidu Wyspowego, jest jednym z najpiękniejszych beskidzkich wierzchołków. Wznosi się na wysokość 1171 m n.p.m. i należący do Korony Gór Polski. Słynie z rozległej panoramy, ale przede wszystkim ze swojej charakterystycznej sylwetki przypominającej ogromną, leśną wyspę wyrastającą ponad dolinami. Miejscowi od dawna nazywali wierzchołkową część góry „Kopą”, odnosząc się do jej łagodnego, kopulastego kształtu. Dawniej spotkać można było również nazwę „Mogielnica”, jednak uznaje się ją dziś za błędną.

Położenie najwyższego szczytu Beskidu Wyspowego

Masyw Mogielicy położony jest w powiecie limanowskim, na terenie wsi Słopnice, Półrzeczki i Chyszówki. W odróżnieniu od wielu innych szczytów Beskidu Wyspowego Mogielica nie jest samotnym, odizolowanym wzniesieniem. Od jej szczytu odchodzą długie grzbiety, które ciągną się w kierunku Jasienia, Krzystonowa czy Przełęczy Słopnickiej. Dzięki temu góra wydaje się potężniejsza i bardziej rozbudowana niż większość beskidzkich „wysp”. Stoki Mogielicy przecinają liczne potoki zasilające Łososinę, Słopniczankę oraz Kamienicę Gorczańską.

Historia Mogielicy

Pierwsze wzmianki o Mogielicy pojawiały się już w XV wieku. W dawnych spisach dóbr królewskich pisano o „pięknych Gorcach zakończonych Mogielicą, widną z Krakowa”. Od wieków góra była ważnym punktem orientacyjnym dla mieszkańców regionu, pasterzy oraz kupców przemierzających beskidzkie doliny. Z czasem zaczęły rodzić się także liczne legendy związane ze szczytem. Według jednej z nich Mogielica była żoną wielkoluda Łopienia, od którego oddzieliła ją ogromna przełęcz. Inne opowieści mówiły o zbójnikach ukrywających w tutejszych lasach skarby oraz o czarownicach spotykających się na kamiennych głazach pod szczytem.

Rozległe polany, w tym Hala Stumorgowa

Szczególnego uroku Mogielicy dodają rozległe polany. Najbardziej znaną jest Hala Stumorgowa, zwana także Polaną Stumorgową. Dawniej była ogromną halą pasterską, na której wypasano wielkie stada owiec. Nazwa pochodzi od dawnej jednostki powierzchni – morgi. Polana ciągnie się szerokim grzbietem pod szczytem i do dziś zachwyca otwartymi widokami na Tatry, Gorce, Beskid Sądecki i inne pasma Beskidów. W pogodny dzień panorama potrafi ciągnąć się dziesiątki kilometrów. Niestety, podobnie jak wiele beskidzkich hal, również Stumorgowa stopniowo zarasta lasem po zaniku tradycyjnego pasterstwa.

Na północnych stokach znajduje się natomiast niewielka, lecz bardzo malownicza polana Wyśnikówka, która stała się jednym z najbardziej charakterystycznych punktów widokowych Beskidu Wyspowego. To właśnie tutaj wielu turystów zatrzymuje się na odpoczynek i fotografowanie zachodów słońca.

Wieża widokowa na Mogielicy

Wierzchołek Mogielicy przez długie lata był całkowicie zalesiony i pozbawiony widoków. Sytuację zmieniły wieże widokowe. Dawniej stała tu drewniana wieża triangulacyjna, nazywana przez miejscowych „patrią”. Była konstrukcją dość surową i wymagającą odwagi, ponieważ prowadziły na nią strome, nieosłonięte drabiny. Z czasem popadła jednak w ruinę i zawaliła się. W 2008 r. wybudowano nową drewnianą wieżę widokową, lecz po kilkunastu latach również ją zamknięto z powodu złego stanu technicznego. Obecna stalowa wieża została oddana do użytku w 2022 r. i szybko stała się jedną z największych atrakcji Beskidu Wyspowego.

Z platformy widokowej rozciąga się imponująca panorama obejmująca Tatry, Pieniny, Gorce, Beskid Sądecki, Beskid Żywiecki oraz liczne szczyty Beskidu Wyspowego. Przy bardzo dobrej pogodzie można dostrzec nawet słowacką Małą Fatrę. Dzięki temu Mogielica uchodzi za jeden z najlepszych punktów widokowych całych Beskidów.

Kilka minut od wieży znajduje się charakterystyczny krzyż papieski poświęcony Janowi Pawłowi II. Karol Wojtyła wielokrotnie wędrował po tych terenach jeszcze jako ksiądz i biskup krakowski. Na krzyżu umieszczono słowa: „Wobec piękna gór czuję, że On jest… i wtedy zaczynam się modlić”. Miejsce to ma wyjątkowy klimat, szczególnie o poranku i podczas zachodów słońca.

Mogielica jako cenny obszar przyrodniczy

Mogielica jest również cennym obszarem przyrodniczym. W 2011 r. utworzono tu rezerwat przyrody chroniący przede wszystkim siedliska głuszca – jednego z najrzadszych ptaków polskich lasów. Występują tu także jelenie, sarny, dziki, lisy i liczne gatunki ptaków charakterystycznych dla beskidzkich borów. W niższych partiach dominują lasy bukowo-jodłowe, a na polanach można spotkać wiele rzadkich gatunków roślin oraz motyli.

Mogielica od dawna była popularnym celem wycieczek. Dziś prowadzi na nią kilka szlaków turystycznych o różnym stopniu trudności. Najpopularniejszy wariant rozpoczyna się na Przełęczy Rydza-Śmigłego i prowadzi zielonym szlakiem przez widokowe polany. Trasa ta jest stosunkowo krótka i nadaje się nawet dla rodzin z dziećmi. Bardziej widokowe, choć nieco dłuższe, są podejścia przez Halę Stumorgową od strony Szczawy lub Jurkowa.

Najważniejsze szlaki prowadzące na Mogielicę: